Nieuwe vissen laten wennen
Van het zakje naar de bak: wat je doet in het eerste uur, wanneer druppelen zin heeft en waarom het winkelwater niet mee naar binnen mag.
Wat er in dat zakje gebeurt
Een vis in een zakje zit in een beetje water dat langzaam afkoelt of opwarmt. Hij ademt, dus er komt CO2 in het water en de pH zakt. Hij scheidt ammoniak uit, maar bij die lage pH is dat grotendeels in de minder giftige vorm. Tot zover gaat het een paar uur goed.
Het wordt riskant als je het zakje opent: de CO2 ontsnapt, de pH stijgt en dezelfde ammoniak wordt in korte tijd een stuk giftiger. Daarom is urenlang wennen in een open zakje na een lange reis geen goed idee. Wennen moet rustig, maar niet eindeloos.
Onderweg
Ga na de winkel rechtstreeks naar huis. Houd het zakje donker, in een tas of doos, en in de winter warm. Niet op de hoedenplank in de zon, niet een middag in de fietstas.
De standaardmethode
Voor de meeste zoetwatervissen uit een winkel in de buurt werkt dit prima.
- Doe het licht van de bak uit. Dat scheelt stress, bij de nieuwkomers en bij de bewoners.
- Laat het dichte zakje een kwartier tot twintig minuten drijven, zodat de temperatuur gelijk wordt.
- Open het zakje en doe er een kopje aquariumwater bij. Herhaal dat om de vijf minuten, drie of vier keer.
- Schep de vissen met een netje over naar de bak, of giet het zakje leeg boven een netje en een emmer.
- Gooi het winkelwater weg. Daar zit afval in, en mogelijk ziektekiemen of medicijnresten.
- Laat het licht de rest van de dag uit en voer pas de volgende dag, een beetje.
Druppelen
Voor gevoelige dieren is langzamer beter: garnalen, otocinclus, wildvang en bijna alles in zoutwater. Die reageren sterk op verschillen in hardheid of zoutgehalte.
Zet de dieren met hun water in een schone emmer of bak. Hang een luchtslangetje van het aquarium naar de emmer, leg er een knoop in of gebruik een kraantje, en laat het druppelen met twee tot drie druppels per seconde. Als het volume is verdrievoudigd, na een uur of zo, kun je overzetten. Dek de emmer af, want garnalen en grondels zijn beter in springen dan je denkt.
Hebben de dieren een lange reis achter de rug, bijvoorbeeld een postpakket van een dag? Dan is het water in de zak waarschijnlijk slecht. Houd het wennen dan juist kort: temperatuur gelijk laten worden en overzetten. In twijfel: vraag de verzender wat die aanraadt.
De eerste dagen
Nieuwe vissen zijn vaak bleek en verstoppen zich. Dat is normaal en trekt meestal binnen een paar dagen bij. Zorg voor schuilplekken, voer weinig en houd de waterwaarden in de gaten: meer vissen betekent meer afval, en je filter moet daaraan wennen. Zie de stikstofcyclus.
Kijk ook naar de bestaande bewoners. Territoriale vissen accepteren een nieuwkomer makkelijker als je net voor het uitzetten de inrichting iets verschuift, zodat iedereen opnieuw zijn plek moet zoeken.
Nog beter
Het veiligste is nieuwe vissen eerst een paar weken apart te houden. Dan wennen ze in alle rust aan jouw water en voer, en zie je het als er iets niet in orde is voordat het in je hoofdbak zit. Hoe je dat aanpakt staat in quarantaine.
En de belangrijkste stap komt eigenlijk voor het kopen: nagaan of de soort bij jouw water en bewoners past. Een vis die goed is gewend aan een bak die niet bij hem past, heeft er nog steeds weinig aan.